Modernizacja PC

Cytat: "...Uran, chcę kupić kartę ATI AiW, myślę o 9500 pro, z jaka płytą i CPU by to najlepiej hulało, dzięki za pomoc, kasę składam już od dawna:)))..."

Wstęp

Od czasu do czasu dostaję e-mailem tekst tego rodzaju. Ponieważ lubię pomagać ludziom, rozpoczyna się korespondencja, która prowadzi do mniej lub bardziej udanego końca zamierzonej modernizacji. Wbrew pozorom, modernizacja sprzętu jest zagadnieniem o wiele trudniejszym niż wyspecyfikowanie do zakupu nowego sprzętu pod konkretne potrzeby - zainteresowanym polecam mój artykuł pt. "Komputer dla fotografa", na łamach "Dzikiego". Oczywiście proszę uwzględnić, że od tej publikacji minęło już sporo czasu i realia uległy zmianie. Natomiast zasady i kryteria pozostały te same. Ponieważ za każdym razem, praktycznie rzecz biorąc, piszę prawie to samo, więc pomyślałem, że chyba warto spisać moje dywagacje na temat modernizacji sprzętu, ukierunkowane na mniej doświadczonych Czytelników, których po prostu będę odsyłał do tego artykułu! Ale tu uwaga: chcąc modernizować posiadany sprzęt MUSISZ umieć znaleźć pewne informacje w sieci i ściągnąć potrzebne pliki, gdyż nie jestem w stanie i nie mam zamiaru opisywać wszystkich wariantów i możliwych kombinacji sprzętowych. Podam natomiast ZASADY postępowania, które powinny doprowadzić do zamierzonego skutku. Ponadto potrzebne są obie prawe ręce i umiejętność ingerencji w sprzęt. Zakładam też, że gwarancja jest już tylko wspomnieniem. O ile nie - nie masz wyboru - pozostaje tylko serwis gwarancyjny Jeżeli nie potrafisz tego zrobić sam, a gwarancji już nie ma - poproś bardziej oblatanego w te klocki kolegę. Jeżeli przewidujesz kłopoty, to lepiej jest sprawę zlecić do jakiegoś dobrego serwisu, niż popsuć drogie elementy. I jeszcze jedno - artykuł NIE zajmuje się modernizacją "upiększającą", lub głęboko ingerującą w funkcjonalność obudowy. To zupełnie inny temat i inne problemy do rozwiązania, gdzie trzeba połączyć w całość technikę, inwencję twórczą i wrażenia artystyczne. Tutaj zajmiemy się wyłącznie osiągami sprzętu. Zaczynamy!

Co mam? Co chcę mieć?

Od odpowiedzi na te dwa proste pytania zależy dalsze postępowanie, więc dobrze się zastanów, zgromadź podstawowe informacje i podejmij decyzję!

Co masz? - typ płyty, łącznie z nr rewizji (ważne!), typ CPU, typ, ilość i rodzaj pamięci, typ obudowy, moc zasilacza, parametry karty grafiki, pojemność HDD.

Co chcesz mieć? - czyli do jakich celów ma służyć maszyna PO modernizacji - jaki hardware musisz nabyć, wynika właśnie z odpowiedzi na to pytanie! Jeżeli celem modernizacji nie jest wzrost szybkości działania sprzętu, to NIE muszą być wykonane wszystkie poniżej opisane działania. Jeżeli maszyna służy do pracy, to z reguły wystarcza wymienić kartę graficzną na dającą lepszy obraz 2D. Niezastąpione są tu karty firmy Matrox, np. G200 lub G400. Jeżeli podczas pracy używasz kilku aplikacji, to dobrym ruchem będzie zwiększenie ilości pamięci (szczegóły – pkt 6). Sam to ostatnio zrobiłem. Jednak znakomita większość działań modernizacyjnych jest podejmowana ze względu na zbyt wolne działanie maszyny podczas grania w gierki, które systematycznie z roku na rok wymagają coraz lepszego (szybszego) sprzętu. Nie widzę w tym nic złego, prawie KAŻDY przechodzi przez etap fascynacji grami. Czy na tym etapie poprzestaje, to już jest zupełnie inne zagadnienie. Tak się składa, że maszyna do grania powinna być szybka, a z drugiej strony wiadomości techniczne i poziom wiedzy praktycznej użytkownika z reguły jest niewielki. Nie mam zamiaru nikogo urazić i pozostaję z szacunkiem do umiejętności Czytelników, ale statystyka jest nieubłagana. Chlubne wyjątki jedynie potwierdzają regułę. Większość użytkowników całkiem dobrych maszyn posiada wiedzę pozwalającą jedynie odpalić grę lub puścić film. Czyli w sam raz do ich potrzeb. Gdy trzeba coś zmienić w pracującym zestawie, wtedy powstaje problem, w którego rozwiązaniu właśnie staram się pomóc.

Jak?

Wzrost wydajności działania można uzyskać kilkoma sposobami, lub też stosując ich łączną kombinację. Jednak zważywszy, że zazwyczaj chodzi o gry, musimy dokonać modernizacji, wymieniając lub dodając kolejne elementy. metodą "od tyłu". Czynności do wykonania ułożyłem wg kolejności ważności. Np. wymiana płyty i CPU nie ma sensu, jeżeli pozostawisz w maszynie kiepską kartę graficzną. Ale jeżeli będziesz miał za mało RAM-u to maszyna też będzie się "dusić". Łańcuch jest tak mocny, jak mocne jest jego najsłabsze ogniwo. Trzeba o tym pamiętać, bo dobrze skonfigurowany sprzęt ma wszystkie elementy na zbliżonym poziomie wydajności.

1. Monitor - jeżeli możesz, zacznij od niego! To najważniejszy element zestawu, a oczy masz tylko jedne. Wiem, że drogi i nic nie przyspieszy, ale zastanów się. Dobry 17" monitor CRT można okazyjnie nabyć już za 300 - 350 złotych. Sam tak kupiłem świetny EIZO F520 i mam obraz jak żyletka! Oczywiście, że lepszy będzie LCD 17" Iiyama, ale jest on jakby trochę drogi...
2. Karta grafiki - skoro gramy, to MUSI być w miarę szybka. Oczywiście, że im szybsza tym lepsza. Jednak patrzmy też na portfel. Własny, lub Rodziców. Takie minimum, aby w miarę komfortowo pograć, to R9600XT lub GF FX5700 - około 700 złotych. Niestety, przyjemności kosztują! Szczebel lepiej (+100 złotych) plasują się R9700 (coraz trudniej kupić) i GF FX5700 Ultra. Polecam tą pierwszą! Nie dlatego, że jestem fanem ATI, ale ma ona 8 strumieni renderingu, 256-bitową szynę danych i jest wydajniejsza od konkurencji. O droższej reszcie kart nie wspominam, ale każdemu życzę takiej na pokładzie...


3. Płyta główna + CPU - teraz dochodzimy do momentu gdy okaże się, czy musimy wymieniać płytę główną czy też nie! Oczywiście zakładam, że już zamontowaliśmy nową kartę graficzną i nadal nie jesteśmy usatysfakcjonowani osiąganymi rezultatami. Zależnie od procesora, który posiadamy, sprawdzamy jakie jego nowsze wersje (i czy w ogóle) obsługuje posiadana płyta. Jeżeli jest to możliwe - zmieniamy proca na możliwie jak najsilniejszy, zależnie od możliwości finansowych. Czasami możliwość zastosowania nowszej wersji CPU zależy od numeru rewizji płyty lub zainstalowanej wersji BIOS - trzeba to pieczołowicie sprawdzić, aby nie przeżyć kosztownego rozczarowania. Tu uwaga do posiadaczy słabszych procesorów. Nie ma sensu zamieniać na szybsze wersje Duron/Duron, lub Celeron/Celeron! Zysk jest zbyt mizerny w stosunku do kosztów. Jeżeli już, to wyłącznie Durona na Athlona i Celerona na P4! Jeśli nie ma możliwości wymiany CPU, to niestety trzeba kupić nową płytę i CPU. Jakie? Ha, dobre pytanie! Osobiście problem ten rozstrzygałem wyłącznie w kategoriach ekonomicznych. Czyli wybierałem AMD. Nie podejmuję dyskusji typu "co jest lepsze...", bo to nie ma sensu. Procesory firm Intel i AMD działają, każdy z nich ma swoje wady i zalety. Wszelkie opowieści, że na AMD to czy owo nie działa, to bajki wciskane przez niedouczonych serwisantów, ludziom mniej zorientowanym niż oni sami. Natomiast niewątpliwie istnieje sprzęt źle skonfigurowany, wadliwy lub niechlujnie zmontowany. Przy doradzaniu zakupu zawsze kierowałem się zasadą: biednego nie stać na tanie zakupy! Nie miej pretensji do świata, jeżeli zakupisz wyrób firmy ECS i okaże się, że proc nie chce się "kręcić" lub od czasu do czasu zobaczysz "blue screen". Tanio, ale kiepskie - drogo, ale dobrej jakości. Wybieraj! Ile masz koleżanek i kolegów z komputerami, tyle usłyszysz opinii. Normalny objaw - każdy chwali swoje. Głupio się przyznać, że nie kupiło się czegoś lepszego, prawda? Z całą odpowiedzialnością mogę polecić płyty firm Asus, Epox, Chaintech, MSI. Bardziej zaawansowanym - również Abit. Ten ostatni, paradoksalnie, stwarza za duże możliwości niedoświadczonemu użytkownikowi. Chcąc polepszyć - można pogorszyć! I to nieodwołalnie! Prawdę powiedziawszy to zastanawiam się, czy zakup nowej płyty głównej z procesorem można zaliczyć do modernizacji? O ile zostaje zasilacz, obudowa, HDD, FDD, CDROM - tak. Jeżeli zmieniamy jeszcze "budę" lub zasilacz - nie.
   
   I jeszcze jedna sprawa. Proszę zrozumieć, że niemożliwe jest opisywanie jakiejś wirtualnej, hipotetycznej modernizacji i udzielanie rad w celu rozwiązania problemów, których występowanie mogę jedynie zakładać! To się nie sprawdzi. Nigdy! Praktyka jest praktyką i nic jej nie zastąpi. Bardzo często różne usterki dają takie same objawy wadliwego działania sprzętu i trzeba umieć postawić właściwą diagnozę na podstawie dodatkowych badań. Ponieważ jednak nie chcę narazić się na zarzut "filozofowania" i braku konkretów, polecam swój artykuł "Ostatni dzwonek?!" To dobry przykład, jak metodycznie podchodzić do zagadnienia modernizacji oraz rozwiązywać konkretne problemy. Modernizowałem komputer syna, pod potrzeby obróbki grafiki (Duron@600/Athlon@1400). Banalne? Zapewniam, że nie! Diabeł, jak zwykle, tkwi w szczegółach. Wszystko zależy od płyty głównej! Tak więc w artykule, omawiam konkretną sytuację i mam nadzieję, że ktoś skorzysta z tego opisu aby rozwiązać SWÓJ problem. Albo przynajmniej uzyska wskazówkę co trzeba uwzględniać i na jakie niebezpieczeństwa się narazi, jeżeli będzie postępował pochopnie.


4. Zasilacz - to najmniej doceniany element maszyny, który ma decydujący wpływ na udaną modernizację. Nowe procesory i karty graficzne są bardzo prądożerne i wydajny, stabilny zasilacz jest niezbędny. Polecam Chieftec'a lub inne modele, zapewniające minimum 350W. Im więcej, tym lepiej! W sieci jest mnóstwo informacji o zasilaczach, również po polsku. Warto przeczytać przed zakupem i
   wybrać coś dobrego, w dostępnej cenie.


5. Chłodzenie - z reguły okazuje się, że stary cooler nie jest w stanie zapewnić właściwej temperatury nowego CPU. Trzeba, niestety, kupić nowy. Wybór jest duży, ale jak zwykle polecam renomowane rozwiązania firm Zalman lub Thermaltake. Wybór zależy od stopnia tolerancji na hałas, ilości posiadanej gotówki oraz, oczywiście, rodzaju chłodzonego CPU. Zasobniejszym polecam droższe nowości Swiftecha lub Gigabyte, wykorzystujące nietypowe rozwiązania lub technologię heat-pipe. Natomiast początkującym odradzam watercoolig - zbyt wiele problemów do rozwiązania naraz może fatalnie się zakończyć. Chyba, że jest to renomowany zestaw, założony przez fachowca. I znowu polecam swój artykuł - "Jak obniżyć temperaturę CPU i zwiększyć wydajność pamięci?" Pokazuję w nim, że do problemu temperatury można spróbować podejść trochę nietypowo i osiągnąć doskonałe rezultaty. Oczywiście, że to nie zawsze musi się udać, ale spróbować - warto. Programów typu CPUCool realizujących "programowe" chłodzenie procesora jest sporo. Trzeba tylko umieć je znaleźć i ściągnąć z sieci. Ale o konieczności nabycia tych umiejętności
   już wspominałem.


6. Pamięć - 256 MB to minimum, a 512 MB (2x256 jeżeli dwukanałowo) daje już pewien komfort. 1 GB łącznie też nie zaszkodzi, ale bez przesady! Natomiast ważne są parametry określające opóźnienia wprowadzane przez pamięć, tzw. latency. Kup markową pamięć. Nie musi to być high-end Corsair'a lub Infineon'a - to zabawki dla maniaków overclockingu i drogie jak diabli. Solidny Kingston wystarczy, np. z latency 3-3-6-3. Im mniej tym lepiej, ale...patrz wyżej! Jeżeli okazało się, że nie musisz zmieniać płyty, ale chcesz zwiększyć ilość pamięci, to KONIECZNIE postaraj się dokupić taką samą pamięć jaką już masz. Niektóre pamięci "nie lubią się" i obsadzając na płycie pamięci różnych marek, możesz mieć nieoczekiwane problemy. Jeżeli planujesz "podkręcanie" to warto też pomyśleć o radiatorach na pamięci. W kilka miesięcy po opisanej we wspomnianym artykule modernizacji płyty KT7, mój syn, tym razem bez problemu, wymienił jedynie wysłużoną GF2MX na FX5200 i mógł grać do woli w swojego ukochanego Commandos'a-3. Ponieważ narzekał, że czasami grafika "biega" za wolno, nabyłem 8 szt. radiatorków Cu, które przykleiłem na pamięci, stosując Arctic Silver III jako element zapewniający dobry kontakt ciezłotychy pomiędzy chipem i radiatorem, oraz w każdym narożniku radiatora kropkę 1 mm2 kleju epoksydowego, aby radiator nie odpadł. Po podkręceniu rdzenia i pamięci (250/275) temat zszedł z wokandy. Proste? Oczywiście, ale trzeba wiedzieć co i jak zrobić. I jeszcze jedna ważna uwaga praktyczna: im CIENSZA jest warstwa pasty termoprzewodzącej pomiędzy chipem a radiatorem - tym lepiej! Byle tylko była nałożona RÓWNOMIERNIE! Dodam, że niektóre nowsze konstrukcje mają radiatory fabrycznie założone na pamięci, ale czasami osadzone na jakiejś taśmie podobnej do gumy do żucia, co skutecznie redukuje korzystne działanie radiatora. Warto to sprawdzić i ewentualnie poprawić. Dotyczy to także radiatora chipu GPU. A tak na marginesie - pamięci SDRAM grzeją się o wiele mniej niż DDR, ale nie słyszałem o przypadku, aby radiator założony na pamięć był szkodliwy!


7. System, BIOS, sterowniki - jak robisz modernizację, to zrób ją do końca! I tak już masz spore zamieszanie, więc jeden ruch więcej nie robi dużej różnicy. Na pewno trzeba zainstalować najnowszy, dostępny dla nowej płyty BIOS. Lub odświeżyć stary, jeżeli nie zmieniasz płyty. Nie będę tego uzasadniał, bo sprawa jest chyba oczywista. Natomiast pozostaje kwestia OS. Przy takiej "okazji" jak modernizacja, warto się zastanowić nad ew. zmianą! Wiem, że narażę się sporej liczbie Czytelników, ale trudno. Ogólnie Windows to badziew, a Linuks’a słabiej zaawansowanemu użytkownikowi raczej nie polecam [jest kilka wyjątków np. Mandrake 10-przyp. Redakcji]. W tej sytuacji pozostaje tylko wybrać najmniejsze zło. POLECAM W2k! Są najstabilniejsze ze wszystkich wersji, łącznie z XP, i bardziej funkcjonalne od W98SE. Brak im kilku użytecznych aplikacji (nie ma rzeczy doskonałych), ale można je łatwo dograć. O nieporozumieniu, jakim było Millenium, lepiej nie wspominać. Niestety - XP ładnie wygląda, nawet śmiga nienajgorzej, ale jest przeładowane bajerami. To zmniejsza stabilność i otwiera szeroko drzwi dla różnych intruzów z sieci. I żadne SP tu nie pomogą, bo jakaś dziura zawsze się znajdzie. Możecie czuć się urażeni i pukać w czoło - wasze prawo. Ale ja WIEM, co mówię! Skorzystacie lub nie z podpowiedzi - nie moje zmartwienie. Jeżeli ktoś się zdecyduje, niech nie zapomni przed formatowaniem dysku C:\ zaopatrzyć się w najnowsze sterowniki do karty graficznej, pracujące pod W2k, oraz USUNĄĆ stare sterowniki oraz kodeki, które pracowały pod inną wersją OS. Zaniechanie tej czynności często jest przyczyną wielu kłopotów. Natomiast jest to obowiązkowe, jeżeli zmieniłeś nVidię na ATI lub odwrotnie, nawet jeżeli nie zmieniasz OS. Czasami tak się zdarza, że jakaś konkretna aplikacja działa pod np. W98SE, a nie chce działać pod W2k. Jeżeli nie uda nam się znaleźć wersji przeznaczonej do pracy w nowym OS - trudno. Musimy to przeboleć, bo inne korzyści przeważają nad "nieodżałowaną" stratą.


8. Obudowa - jeżeli możesz lub musisz zmienić obudowę, to polecam firmę Enlight. Dobra, przestronna buda w rozsądnej cenie, z niezłą cyrkulacją powietrza. Dla zasobniejszych w gotówkę jest do dyspozycji mnóstwo obudów z "wyższej półki". Nic, tylko wybierać i przebierać, wspomagając się recenzjami z sieci. Daj Boże każdemu takie problemy! Jednak zawsze warto też pamiętać o możliwości dodania, lub wymiany na większe, dodatkowych wentylatorów nadmuchowych i wyciągowych w obudowie. Ale należy mieć na uwadze nie tylko malejącą temperaturę CPU i wnętrza obudowy, ale też rosnący poziom hałasu w pomieszczeniu.


9. Inne - w każdej maszynie zawsze można coś ulepszyć. Jak Cię stać to zamień płaskie kable na okrągłe (o ile nie dostałeś ich z nową płytą), można też dodać cooler na mostek północny, wentylator z łożyskiem ślizgowym wymienić na wentylator z kulkowym, dołożyć jakiś wskaźnik lub diodę sygnalizacyjną. Możesz się też zdecydować na wymianę lub instalację karty dźwiękowej i rozbudowę systemu głośników. Zależy to jedynie od inwencji, umiejętności i gotówki. Chcesz (możesz, musisz) dołożyć HDD? Zawsze warto to zrobić, bo wolnej przestrzeni na HDD nigdy za wiele! Zwłaszcza jak chcesz mieć "pod ręką" kilka ulubionych filmów i gier. I właśnie na starym dysku trzymaj pliki, filmy, itd., a na nowym załóż OS. Taki zabieg zwiększa żywotność zestawu. Zawsze też warto mieć dyski podzielone na 2-3 partycje. Jak padnie, to tylko jedna! Osobiście używam HDD firmy Maxtor, ale Ty może wolisz inną? Polecam też stosowanie programów Ghost lub Go Back. Nikomu nie życzę aby musiał z nich korzystać, ale jak już się przytrafi, to dopiero wtedy okazuje się jak są pomocne!

Dobre rady na zakończenie

Należy uświadomić sobie jedną rzecz - im gruntowniejsza (i niestety droższa) będzie przeprowadzona modernizacja, tym dłużej będziemy mieć spokój. Z reguły na 2-3 lata. Potem i tak nie uciekniemy od zakupu nowego sprzętu, a przynajmniej wydajniejszej karty graficznej, jeżeli nadal naszą główną czynnością będzie giercowanie. Jeżeli wszystkie opisane wyżej czynności nie wydają Ci się barierą nie do przejścia - życzę powodzenia i udanego modu. Prawdę powiedziawszy, to jedynie prześlizgnęliśmy się po zagadnieniach, którym trzeba będzie stawić czoła. Schody zaczynają się w momencie gdy "wszystko jest O.K., ale nic nie działa". Teoretycznie biorąc, ponieważ komputer jest urządzeniem cyfrowym, urządzenie powinno funkcjonować prawidłowo, jeżeli tylko wszystkie jego elementy są sprawne, a czynności instalacyjne wykonaliśmy bezbłędnie i we właściwej kolejności. Niestety, bardzo często praktyka nie pokrywa się z teorią. Teraz zaczyna się liczyć faktyczna wiedza i doświadczenie. Jeżeli czujesz, że zadanie Cię przerasta - nie wstydź się przerzucić problem na dobry serwis. Będzie to kosztowało trochę więcej, ale w zamian otrzymasz GWARANCJE na wykonane roboty. Radzę jedynie DOKŁADNIE spisać na kartce CO ma być zrobione, jakie elementy dodane i na kopii uzyskać potwierdzenie odbioru. To pozwoli uniknąć potem zbędnych dyskusji. Najważniejszą jednak czynnością będzie skrupulatne sprawdzenie przy odbiorze maszyny czy to, za co masz zapłacić, zostało wykonane i zainstalowano takie elementy jakie wyspecyfikowałeś. Nie daj sobie wcisnąć badziewia! Dotyczy to zwłaszcza kart graficznych. Karta z 64-ro bitową szyną danych nie nadaje się do grania! Sprawdź też w BIOS-ie z jakimi timingami pracuje pamięć - powinno być nie gorzej niż podałem w pkt. 6. Nie wahaj się i ZAŻĄDAJ uruchomienia ulubionej gry, filmu pod DIViX-em i wreszcie benchmarka 2001 lub 2003. Wcześniej w sieci powinieneś znaleźć (orientacyjnie) ile powinien osiągnąć w nich twój sprzęt po modernizacji z użyciem wybranych elementów. Jeżeli benchmark(i) przeszły bez problemu i uzyskana ilość punktów w przybliżeniu się zgadza (+/- 500 dla 2001 i +/- 100 dla 2003 ) - możesz wyciągać kasę. Jeżeli nie - mówisz sorry Winnetou, ale coś tu nie jest tak jak trzeba, proszę poprawić! Aby nie być gołosłownym - znajomemu serwis "zapomniał" dograć pakiet VIA 4in1. Jak uruchomił benchmarka w domu to zdębiał, bo miał o połowę mniej niż przed modernizacją! Trwało chwilę, zanim się zorientowałem co jest grane, bo nie podejrzewałem aż takiej gafy. Przy powtórnym odbiorze zwróć także uwagę czy poprawka nie polegała aby na "podkręceniu" sprzętu! Ta czynność jest zarezerwowana dla właściciela maszyny, o ile uzna, że ma ochotę i potrzebę to robić. Chcę podkreślić, że moje sugestie absolutnie nie mają mocy obowiązującej! Masz odmienne zdanie, wolisz inne rozwiązanie lub sprzęt - proszę bardzo, ale uważaj jak i co robisz, a potem to już rób jak uważasz! Ja ostrzegałem i radziłem!

I na zakończenie rzecz najważniejsza: wprawdzie klient ma zawsze rację, ale ma ją większą, ZANIM zapłaci! O czym (niestety) trzeba w kraju nad Wisłą dobrze pamiętać!

URAN

Za zgodą dzikie.net

Zobacz też:

1. Dlaczego 64-bity!?
2. Pamieci RAM
3. Budowa PC [podstawy]
4. Science-Fiction? Ramdyski
5. PCI Express

Średnia ocena:

ja chciałbym sogie dokupici 1 giga ram do kompa ale nie wiem czy moge poradił bysi cosi

Autor (wymagane):
Treść (wymagane):
Przepisz kod z obrazka (wymagane):